สังฆคุณ ๙

 สังฆคุณ ๙ (คุณของพระสงฆ์ - vitues of the Sangha; virtues or attributes of the community of noble disciples) สร้างเหตุดี ๔ อย่าง สมควรให้ผล ๕ อย่าง

1. สุปฏปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ (พระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาค เป็นผู้ปฏิบัติดี - of good conduct is the community of noble diciples of the Blessed one) ปฏิบัติตามหลักมัชฌิมาปฏิปทา ปฏิบัติไม่ถอยหลัง ปฏิบัติสอดคล้องกับคำสอยพระพุทธเจ้า ดำรงอยู่ในธรรมวินัย
2. อุชุปฏิปนฺโน (เป็นผู้ปฏิบัติตรง - of upright conduct) คือไม่ลวงโลก ไม่มีมายาสาไถย ไม่อำพราง หรือดำเนินทางตรง คือ มัชฌิมาปฏิปทา 
3. ญายปฏิปนฺโน (เป็นผู้ปฏิบัติถูกทาง - of right conduct) หรือปฏิบัติเป็นธรรม คือปฏิบัติปฏิปทาที่จะให้เกิดความรู้ หรือปฏิบัติเพื่อได้ความรู้ธรรม ปฏิบัติเพื่อออกจากทุกข์ อีกนัยหนึ่งว่า ปฏิบัติมุ่งธรรมเป็นใหญ่ ถือความถูกต้องเป็นประมาณ ; ญายะ, ญายะธรรม ความถูกต้องชอบธรรม, ความยุติธรรม, สิ่งที่สมเหตุสมผล, ทางที่ถูก, วิธีการที่ถูกต้อง, ข้อปฏิบัติที่ถูกต้อง หมายถึง อริยอัฏฐังคิกมรรค, ภาวะอันจะลุถึงได้ด้วยข้อปฏิบัติที่ถูกต้อง ได้แก่ นิพพาน
4. สามีจิปฏปนฺโน (เป็นผู้ปฏิบัติสมควร - of dutiful conduct; of proper conduct) เป็นผู้ปฏิบัติชอบ, ปฏิบัติสมควรรได้รับการสามีจิกรรม คือ ปฏิบัติน่าเคารพนับถือ ; สามีจิกรรม แปลว่า การชอบ, กิจชอบ, การกระทำที่สำควร, การแสดงความเคารพ

    ยทิทํ จตฺตาริ ปุริสยุคานิ อฏฺฐ ปุริสปุคฺคลา (ได้แก่ คู่บุรุษ 4 ตัว บุคคล 8 - namely, the four pairs of men, the eight type of individuals)

    เอส ภคโต สาวกสงฺโฆ (พระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคนี้ - This community of the disciples of the Bledded One is)

    5. อาหุเนยฺโย (เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ คือควรรับของที่เขานำมาถวาย - worthy of gifts) เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ คือมีคุณความดีสมควรแก่การที่ประชาชนจะนำของถวายมาแสดงความนับถือเชิดชูบูชา ถึงจะต้องเดินทางมาแม้จากทางไกล

    6. ปาหุเนยฺโย (เป็นผู้ควรแก่การต้อนรับ - worthy of hospitality) เป็นผู้ควรแก่ของต้อนรับ คือมีคุณความดีน่ารักน่าเคารพนับถือ ควรแก่การขวนขวายจัดถวายต้อนรับ เป็นแขกที่น่าต้อนรับ หรือเป็นแขกผู้ที่เขาภูมิใจอยากให้ไปเป็นแขกที่เขาจะได้ต้อนรับ

    7. ทกฺขิเนยฺโย (เป็นผู้ที่ควรแก่ทักษิณา, ควรแก่ของทำบุญ - worthy of offerings) คือมีคุณความดีสมควรแก่ของทำบุญ มีอาหาร ผ้านุ่งห่ม เป็นต้น ช่วยเอื้ออำนวยให้ของที่เขาถวายมีผลมาก

    8. อญฺชลิกรณีโย (เป็นผู้ควรแก่การทำอัญชลี, ควรแก่การกราบไหว้ - worthy of reverential salutation) ทำให้ผู้กราบไหว้ไม่กระดากใจ

    9. อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส (เป็นนาบุญอันยอดเยี่ยมของโลก, เป็นแหล่งปลูกฝัง และเผยแพร่ความดีที่ยอดเยี่ยมของโลก (the incomparable field of merit or virtue for the world) เพราะพระสงฆ์เป็นผู้บริสุทธิ์เป็นผู้ฝึกฝนอบรมตน และเป็นผู้เผยแพร่ธรรม ไทยธรรมที่ถวายแก่ท่าน ย่อมมีผลอำนวยประโยชน์สุขอย่างกว้างขวาง และตลอดกาลยาวนาน เหมือนผืนนาดินดี พืชที่หว่านลงไปย่อมเผล็ดผลไพบูลย์

ทักขิณา, ทักษิณา

ทานที่ถวายเพื่อผลอันดีงาม, ของทำบุญ, สิ่งที่สละให้, ปัจจัยสี่ที่เมื่อถวายจะเป็นเหตุให้ประโยชน์สุขเจริญเพิ่มพูน, ของถวายที่ช่วยให้สัตว์ทั้งหลายเจริญด้วยสมบัติดังปรารถนา, สิ่งที่ให้โดยเชื่อกรรมและผลแห่งกรรม (หรือโดยเชื่อปรโลก); ทักขิณา เดิมเป็นคำที่ใช้ในศาสนาพราหมณ์ (เขียนอย่างสันสกฤต เป็น "ทักษิณา") หมานย